×
Zaloguj się

Posiadasz już konto w portalu pasazer.com? Zaloguj się i zacznij korzystać ze swoich przywilejów zarejestrowanego użytkownika.


lub


Przybywa prywatnych lotnisk w Europie


Jeszcze sześć lat temu tylko nieco ponad 20 proc. europejskich lotnisk było prywatne. Do dziś wskaźnik ten wzrósł dwukrotnie, a lotniska o przynajmniej częściowym udziale kapitału prywatnego obsługują trzy czwarte ruchu na kontynencie.



Jak wynika z raportu organizacji ACI Europe, zrzeszającej większość europejskich portów lotniczych, w 2016 r. 59 proc. lotnisk nadal jest całkowicie w rękach państwa. W 2010 r. ten odsetek wynosił 78 proc. Co czwarte europejskie lotnisko ma mieszaną strukturę własności (a z tego 71,4 proc. ma przewagę kapitału państwowego), a 16 proc. jest całkowicie prywatne. Sześć lat temu wskaźniki te wyniosły odpowiednio 13 i 9 proc. 

Zmianę jeszcze wyraźniej widać pod względem udziału w obsługiwanym ruchu. W 2010 r. ponad połowa pasażerów korzystających z europejskich lotnisk odprawiała się w portach lotniczych całkowicie państwowych. Dziś wskaźnik ten spadł do 26,5 proc. Równocześnie z 14 do 16,9 proc. wzrósł udział portów całkowicie prywatnych. Najdynamiczniej znaczenie zwiększyły jednak lotniska o mieszanej strukturze własności - w 2010 r. odprawiały jedną trzecią europejskich pasażerów, w tym już 56,6 proc. 


Analitycy ACI Europe zwracają uwagę, że ten trend wiąże się z tym, że prywatyzowane są przede wszystkim duże lotniska, gdyż są one najbardziej rentowne. Ponad 40 proc. europejskich lotnisk ma przynajmniej jednego akcjonariusza prywatnego, ale te lotniska obsługują aż 75 proc. całego ruchu na kontynencie.

Największe transakcje lotniskowe od 2010 r.
Data transakcjiSprzedawane lotniskoKupującyWartość transakcji
luty 2015 r.AENA (hiszpańskie lotniska)giełda ok. 4,3 mld euro (49 proc. akcji) 
grudzień 2012 r. ANA Portugal Vinci ok. 3,1 mld euro 
marzec 2016 r.Londyn-Citykonsorcjum funduszy ok. 2,5 mld euro
styczeń 2013 r.Londyn-Stansted Manchester Airports Group ok. 1,9 mld euro
październik 2014 r. Glasgow, Southampton, Aberdeen konsorcjum funduszy ok. 1,3 mld euro 
kwiecień 2012 r.Edynburg Global Infrastructure Partners ok. 1,1 mld euro 
marzec 2012 r.TAV Airpots (m.in. tureckie lotniska) Aeroports de Paris ok. 790 mln euro (38 proc. akcji) 
sierpień 2013 r.Londyn-LutonAENA ok. 500 mln euro 
wrzesień 2014 r.Lublana Fraport AG ok. 180 mln euro 


Od 2010 r. prywatny kapitał zaangażował się m.in. w spółkę AENA, zarządzającą wszystkimi hiszpańskimi lotniskami, oraz w lotniska w Zagrzebiu, Lublanie czy Belgradzie. Również Manchester Airport Group i SEA Milano stały się spółkami o mieszanej strukturze własności. 

ACI Europe zwraca uwagę, że jeszcze nie skończył się trend w kierunku zwiększonego udziału kapitału prywatnego w lotniskach. W tym roku sprywatyzowane na stałe lub na zasadzie wieloletniej koncesji zostaną lub mogą zostać m.in. Lithuanian Airports (zarządza lotniskami w Wilnie, Kownie i Połądze), lotniska w Nicei i Lyonie oraz grupa 14 greckich lotnisk regionalnych.

- Trudno powiedzieć, który model jest lepszy. To zawsze jest decyzja polityczna i w pewien sposób uwarunkowana stanem finansów publicznych - mówi w rozmowie z Pasazer.com Oliver Jankovec, dyrektor generalny ACI Europe. - Lotniska z prywatnymi właścicielami zwykle są bardziej efektywne i mają lepsze wyniki finansowe. Ale nie trzeba koniecznie prywatyzować portów lotniczych, żeby osiągnąć ten cel, mogą one zostać skorporatyzowane, czyli przekształcone w państwowe, ale komercyjne spółki.

Dane wskazują, że kraje unijne chętniej prywatyzują lotniska niż państwa spoza wspólnoty. W 2010 r. odsetek lotnisk całkowicie prywatnych w obydwu regionach wynosił po 9 proc., a tych o mieszanej strukturze własności - odpowiednio 14 i 9 proc. Do 2016 r. udział lotnisk prywatnych w UE wzrósł do 16,9 proc., a poza wspólnotą tylko do 13,1 proc. Z kolei udział portów lotniczych o mieszanej strukturze własności wynosi odpowiednio 29,9 proc. i 13,8 proc. 

Analitycy zwracają uwagę, że takie dane to przede wszystkim efekt mniejsze popularności partnerstwa publiczno-prywatnego poza Unią. Kraje spoza wspólnoty decydują się najczęściej na całkowitą prywatyzację, a rzadko np. udzielają koncesji prywatnym zarządcom.

Zarówno kraje w UE, jak i spoza niej najczęściej udzielają koncesji na 20-50 lat. Na terenie UE co trzecie lotnisko zarządzane przez prywatny podmiot jest objęte koncesją na mniej niż 20 lat (poza Unią ten wskaźnik to 12,1 proc.). Za to prywatne firmy mogą liczyć na nieograniczoną czasowo koncesję głównie poza UE - takie rozwiązanie jest stosowane w 30,3 proc. przypadków, podczas gdy na terenie UE niemal nie występuje.


Jak wynika z danych ACI Europe, w pełni sprywatyzowane lotniska w Unii Europejskiej są na Cyprze, Węgrzech, w Portugalii i Słowenii, a poza wspólnotą w Kosowie, Mołdawii, Macedonii i Albanii. Ponad 50 proc. lotnisk jest w rękach prywatnych także w Wielkiej Brytanii, Gruzji i Rosji, a w Bułgarii jest ich dokładnie połowa. 

Całkowicie państwowe systemy lotniskowe są w: Czechach, Estonii, Finlandii, na Łotwie, Litwie, w Luksemburgu, na Słowacji, Białorusi, Islandii, w Izraelu, Czarnogórze i Norwegii. Według ACI Europe w Polsce wskaźnik udziału lotnisk całkowicie państwowych wynosi 88 proc., bo port lotniczy w Katowicach ma mieszaną strukturę własności (z przewagą jednostek publicznych).

Należy jednak pamiętać, że ACI Europe zrzesza większość, lecz nie wszystkie europejskie lotniska, więc dane nie są pełne.

W bardziej szczegółowej analizie ACI Europe wykazuje, że nawet lotniska w pełni państwowe najczęściej są zarządzane jako spółki, a nie jako instytucje budżetowe. Aż 78 proc. z nich to spółki komercyjne. 


grafiki Dominik Sipinski/Pasazer.com



gość_7c147 - Profil
gość_7c147
  

Pasazer.com na Facebooku



Spodobał Ci się nasz artykuł?

Zapisz się do newslettera by być na bieżąco!

Wylot z:

Przylot do:

  • Data wylotu:

  • Data powrotu:

Pasażerowie:

Cel podróży:
  • Data wyjazdu:
  • Data powrotu:

Kraj podróży:

Okazje z lotniska
  • Okazje pasażera
Sprawdź wszystkie